Zadzwoń: + 48 660 437 175

Kancelaria Adwokacka Prawo Karne Warszawa >> Warunkowe umorzenie postępowania karnego
#

Warunkowe umorzenie postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania karnego | art. 66 KK

Warunkowe umorzenie postępowania karnego stanowi najbardziej korzystne rozwiązanie dla sprawców drobnych przestępstw, wobec których szansa na uniewinnienie bądź umorzenie postępowania jest bardzo niska.

Warunkowe umorzenie jest środkiem probacyjnym, czyli mającym na celu poddanie sprawcy przestępstwa próbie. Sprawcy nie wymierza się kary, a wyłącznie nakłada na niego pewne obowiązki. Podstawowym i zasadniczym obowiązkiem jest przestrzeganie porządku prawnego w okresie próby.

Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego

Przesłanki warunkowego umorzenia postępowania karnego zostały zawarte w art. 66 § 1 i 2 KK .

Art. 66 KK

§ 1 Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

§ 2 Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Warunkowe umorzenie postępowania jest możliwe w przypadku czynów zabronionych karą do 5 lat pozbawienia wolności. Warunkiem jest brak uprzedniej karalności sprawcy, a także jego dotychczasowa pozytywna postawa, która daje rękojmie, że ten nie popełni przestępstwa pomimo umorzenie postępowania.

Jeśli chcesz skorzystać z instytucji warunkowego umorzenia powinieneś dokładnie przeanalizować swoją sytuację prawnokarną.

Jeżeli podejmujesz ryzyko samodzielnego działania możesz kierować się poniższymi wskazówkami.

Przestępstwo zabronione karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności

Warunkowego umorzenia nie stosuje się do sprawcy przestępstwa zagrożonego karą przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

O jakie przestępstwo jesteś podejrzewany dowiesz się z protokołu zatrzymania.

Zgodnie z art. 244 § 3 KPK z czynności zatrzymania sporządza się protokół, w którym należy podać imię, nazwisko i funkcję dokonującego tej czynności, imię i nazwisko osoby zatrzymanej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości – jej rysopis oraz dzień, godzinę, miejsce i przyczynę zatrzymania z podaniem, o jakie przestępstwo się ją podejrzewa.

Odpis protokołu powinieneś otrzymać po zakończeniu czynności zatrzymania.

Następnie wystarczy zajrzeć do kodeksu karnego i odnaleźć dane przestępstwo.

Kolejny etap to ogłoszenie zarzutów, ich zmiana, bądź uzupełnienie. Policja, ani prokuratur nie wręczą Ci postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Musisz zażądać sporządzenia uzasadnienia zarzutów na piśmie. Uzasadnienie powinno zostać doręczone pocztą w terminie 14 dni.

Jeśli po ogłoszeniu zarzutów otrzymałeś postanowienie o zastosowaniu dozoru Policji również w jego treści możesz odnaleźć informacje o jaki czyn jesteś podejrzany.

Należy pamiętać, że przyjęta kwalifikacja prawna zarzuconego przestępstwa może stale ewoluować i w każdej chwili zostać zmieniona na surowszą. Może to nastąpić także na etapie postępowania przed sądem.

Brak karalności za przestępstwo umyślne

Brak karalności za przestępstwo umyślne to kolejny warunek warunkowego umorzenia.

Niekaralność oznacza brak wymierzenia kary za popełnione uprzednio przestępstwo.

Opisywany warunek zostanie spełniony w przypadku popełnienia przestępstwa nieumyślnego, wykroczenia, uniewinnienia, umorzenia postępowania karnego, warunkowego umorzenia postępowania karnego, odstąpienia od wymierzenia kary, zastosowania środków zabezpieczających, zastosowania środków wychowawczych, leczniczych albo poprawczych przewidzianych w ustawie o postępowaniu w sprawie nieletnich, amnestii lub abolicji.

Warunkowemu umorzeniu postępowania nie przeszkadza uprzednie:

  • skazanie za przestępstwo nieumyślne
  • ukaranie za wykroczenie
  • uniewinnienie
  • umorzenie postępowania karnego
  • warunkowe umorzenie postępowania karnego
  • odstąpienie od wymierzenia kary
  • zastosowanie środków zabezpieczających
  • zastosowanie środków wychowawczych, leczniczych albo poprawczych przewidzianych w ustawie o postępowaniu w sprawie nieletnich
  • uzyskanie amnestii lub abolicji

Natomiast dyskusyjne jest, czy sąd może zastosować warunkowe umorzenie postępowania wobec sprawcy skazanego za przestępstwo skarbowe. Dominujący pogląd przyzwala na takie umorzenie.

Jeśli byłeś uprzednio karany za przestępstwa umyślne dane o karalności uzyskasz składając wniosek o wydanie zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Warunkowe umorzenie w sprawie o narkotyki

Warunkowe umorzenie w sprawie o narkotyki jest możliwe nawet w stosunku do sprawcy uprzednio karanego jeśli podjęta przez niego terapia w związku z uzależnieniem od substancji psychoaktywnych przyniosła pozytywne wyniki. (art. 72 UPN)

Na temat warunkowego umorzenia w sprawie o narkotyki przeczytasz w osobnym artykule.

Nie znaczny stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu

Wina i społeczna szkodliwość czynu to nierozłączne elementy przestępstwa.

Kierując się treścią art. 1 KK przestępstwo to czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, zawiniony i społecznie szkodliwy w stopniu wyższym niż znikomy. Z dalszej części ustawy karnej wynika, że przestępstwo to czyn bezprawny tj. taki wobec, którego nie zachodzi kontratyp.

Sprawca nie popełnia przestępstwa jeśli nie ponosi winy. Wyłączenie winy występuje u niepoczytalnych sprawców czynów zabronionych. Podobnie przestępstwa nie stanowi czyn zabroniony jeśli jego karygodność jest znikoma.

Zarówno wina jak i społeczna szkodliwość czynu są stopniowalne.

Kiedy stopień winy jest nieznaczny ?

W ustawie karnej brak definicji legalnej nieznacznego stopnia winy. Dlatego oceniając czy stopień winy nie jest znaczny należy kierować się przede wszystkim dorobkiem doktryny i utrwaloną linią orzeczniczą.

Przy ocenie stopnia winy bierze się pod uwagę w szczególności te kodeksowe okoliczności, które wpływają na jej zmniejszenie, czyli wszędzie tam gdzie przewidziano nadzwyczajne złagodzenie kary, bądź odstąpienie od karania.

Będzie to m.in. młody wiek sprawcy, popełnienie czynu w formie stadialnej (przygotowanie, usiłowanie), działanie w obronie koniecznej, w stanie wyższej konieczności, działanie w błędzie co do znamion, okoliczności wyłączającej bezprawność albo winę, poczytalności ograniczonej.

Na zmniejszenie stopnia winy mogą wpływać także wyjątkowo inne okoliczności jak chociażby działanie pod wpływem stresu, strachu, szczególnie uzasadnionej motywacji, które doprowadziły do zakłócenia, przysłonięcia procesów myślowych sprawcy.

Kiedy stopień społecznej szkodliwości czynu jest nieznaczny?

Stopień społecznej szkodliwości czynu jest nieznaczny, jeśli zachodzą okoliczności łagodzące dotyczące samego czynu, jak i sprawcy.

Kwantyfikatory stopnia społecznej szkodliwości czynu zostały ujęte w art. 115 § 2 KK.

Przy ocenie wartości karygodności analizuje się okoliczności przedmiotowe, czyli dotyczące samego czynu zabronionego tj. rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, waga naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak i okoliczności dotyczące sprawcy czynu tj. zamiar i motywacja.

Postać zamiaru dotyczy czynów zabronionych, które można popełnić umyślnie. Natomiast rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia dotyczą wyłącznie czynów popełnionych nieumyślnie.

Pozytywna prognoza kryminologiczna

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne wobec sprawcy jeśli jego postawa, właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa.

Dodatni wydźwięk wymienionych okoliczności uzasadnia założenie istnienia pozytywnej prognozy kryminologicznej. W skrócie sprawca swoją dotychczasową postawą daje rękojmie przestrzegania porządku prawnego, pomimo dania mu szansy w postaci braku poniesienia odpowiedzialności karnej.

Właściwości i warunki osobiste

Właściwości i warunki osobiste to cechy biologiczne sprawcy, jego charakter, warunki materialne, środowiskowe.

Dotychczasowy sposób życia

Dotychczasowy sposób życia to sposób życia sprawcy przed popełnieniem przestępstwa i zachowanie się po jego popełnieniu. To nie tylko brak uprzedniej karalności za przestępstwo umyślne, ale także brak karalności w ogóle, w tym stosunek sprawcy do przestrzegania porządku prawnego.

Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego

Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego można złożyć na każdym etapie postępowania karnego.

Na etapie postępowania przygotowawczego wniosek należy złożyć do prowadzącego, bądź nadzorującego postępowanie przygotowawcze prokuratora. Prokurator nie ma prawa do warunkowego umorzenie postępowania karnego, dlatego po zapoznaniu się z pismem sprawcy, może wystąpić z własnym wnioskiem o warunkowe umorzenie do właściwego sądu.

Na etapie postępowania sądowego wniosek można złożyć bezpośrednio po doręczeniu aktu oskarżenia.

Jak napisać wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego?

Jeśli zastanawiasz się jak napisać wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeczytaj jeszcze raz wyżej wymienione przesłanki warunkowego umorzenia.

Na wstępie napisz o jaki czyn jesteś podejrzany lub oskarżony. Wskaż, że zarzucany czyn jest zagrożony karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności. Dodaj, że jesteś osobą niekaraną.

Wyjaśnij dlaczego stopień Twojego zawinienia powinien być uznany za nieznaczny. Odnieś się do każdego z faktorów wyliczonych w art. 115 § 2 KK, mając na uwadze czy zarzucany czyn zabroniony został popełniony umyślnie lub nieumyślnie.

W dalszej części opisz jak wyglądało Twoje dotychczasowe życie, czy przestrzegałeś porządku prawnego, czy prowadzisz ustabilizowany tryb życia (masz rodzinę, stałą pracę, uczysz się, studiujesz itp.) Jeśli udzielasz się charytatywnie, bądź społecznie podkreśl to. Opisz pozytywne cechy Twojego charakteru, a także wskaż jaki masz stosunek do przestrzegania porządku prawnego.

Na koniec wskaż, dlaczego zarzucane Ci zachowanie miało charakter wyjątkowy, incydentalny.

Warunkowe umorzenie postępowania bez rozprawy

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie bez rozprawy, na posiedzeniu. Posiedzenie w przedmiocie umorzenia postępowania karnego toczy się z udziałem prokuratora, sprawcy, pokrzywdzonego oraz adwokatów stron jeśli zostali w sprawie ustanowieni.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego po rozprawie

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne po rozprawie. Może zdarzyć się, że po wniesieniu sprawy do właściwego sądu, sąd nie będzie w stanie podjąć decyzji w przedmiocie warunkowego umorzenia postępowania dopóki nie przeprowadzi wszystkich dowodów.

Może to wynikać nie tylko z wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu zabronionego, ale także z potrzeby rozważenia zmiany kwalifikacji prawnej czynu, czy zdobycia większej wiedzy na temat osoby sprawcy.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego okres próby

Warunkowe umorzenie postępowania wiąże się z poddaniem sprawcy próbie. Okres próby wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia. W tym czasie sprawca powinien w szczególności postępować w sposób przemyślany i praworządny, bowiem każde rażące wykroczenie przeciwko porządkowi prawnemu w okresie próby może skutkować podjęciem postępowania i prowadzeniem go od nowa.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego obowiązki

Umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd może w okresie próby oddać sprawcę pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym.

Każdorazowo sąd nakłada na sprawcę obowiązek naprawienia szkody w całości albo w części, a w miarę możliwości również obowiązek zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zamiast tych obowiązków orzeka nawiązkę.

Dobrowolnie sąd może nałożyć na sprawcę także inne obowiązki.

Obowiązki orzekane dobrowolnie przy warunkowym umorzeniu:

  • informowanie sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby
  • przeproszenie pokrzywdzonego
  • wykonywanie ciążącego na sprawcy obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby
  • powstrzymanie się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających
  • poddanie się terapii uzależnień
  • poddanie się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji
  • uczestnictwo w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych
  • powstrzymanie się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób
  • opuszczenie lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym

Przed nałożeniem obowiązków sąd wysłuchuje sprawcę, natomiast obowiązek poddania się terapii, w tym uzależnień wymaga nadto zgody sprawcy.

Sąd warunkowo umarzając postępowania karne może orzec środki karne: świadczenie pieniężne lub zakaz prowadzenia pojazdów do lat 2.

Warunkowe umorzenie postępowania karnego, a niekaralność

Sprawca, wobec którego warunkowo umorzono postępowanie karne posiada status osoby niekaranej. Wprawdzie istotą zastosowania tej instytucji jest przypisanie winy, a także społecznej szkodliwości większej niż znikoma (czyli elementów przestępstwa) to w rzeczywistości taka osoba nadal pozostaje objęta domniemaniem niewinności. W przypadku podjęcia postępowania karnego sprawa toczy się od nowa i nie ma przeszkód, aby sprawcę w tej nowej sprawie uniewinnić jeśli zajdą ku temu podstawy.

Warunkowe umorzenie, a wpis w KRK

Warunkowe umorzenie wpisuje się do Krajowego Rejestru Karnego. Jednak osoba wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne otrzymana zaświadczenie o niekaralności.

Warunkowe umorzenie postępowania nie wiąże się z wymierzeniem kary, ukaraniem.

Zatarcie warunkowego umorzenia postępowania karnego

Warunkowe umorzenie postępowania nie wiąże się ze skazaniem sprawcy zatem trudno mówić o jego zatarciu. Warunkowo umorzonego postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Jeśli w okresie próby i dalszych 6 miesięcy sąd nie podejmie postępowania karnego, warunkowe umorzenie przekształca się w bezwarunkowe umorzenie postępowania i zostaje wykreślone z rejestru karnego.

Przeczytaj uważnie

Powyższe treści nie stanowią świadczenia pomocy prawnej i nie są poradami prawnymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

Każdy przypadek wymaga odrębnej i szczegółowej analizy. W celu uzyskania porady prawnej dotyczącej konkretnego stanu faktycznego zachęcam do kontaktu telefonicznego.

Adwokat Prawo Karne Warszawa | 17 marca 2019 | Kategoria | Komentarze

  • Ostatnie wpisy