Zadzwoń: + 48 660 437 175

Kancelaria Adwokacka Prawo Karne Warszawa >> Posiadanie narkotyków
#

Posiadanie narkotyków

Co grozi za posiadanie narkotyków? | art. 62 upn

Karę za posiadanie narkotyków określono w art. 62 ustawy z dnia 25 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, zwanej w dalszej części artykułu „upn”.

Wiele osób mylnie zakłada, że kara za posiadanie narkotyków została uregulowana w Kodeksie karnym „kk”.

Posiadanie narkotyków, co mi grozi?

Co grozi za posiadanie narkotyków:

Art. 62. 1. Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe,
– podlega karze pozbawienia wolności od 1 miesiąca do lat 3.

2. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca
– podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.

3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca
– podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od miesiąca do roku.

Jak zauważyłeś, na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wyróżnia się trzy typy przestępstwa posiadania narkotyków:

  • podstawowy (art. 62 ust. 1 upn)
  • kwalifikowany (art. 62 ust. 2 upn)
  • uprzywilejowany (art. 62 ust. 3 upn)

Z ostatnich danych statystycznych Policji wynika, że najwięcej postępowań karnych z ustawy narkotykowej wszczęto na podstawie art. 62 upn (nielegalne posiadanie narkotyków). Co może wydawać się ciekawe większość podejrzanych w sprawach o narkotyki to mężczyźni, w tym prawie połowa osób została zatrzymana z narkotykami na gorącym uczynku.

Posiadanie narkotyków – tylko umyślnie

Posiadanie narkotyków w myśl Kodeksu karnego (zob. art. 7 i 8 kk) jest występkiem. Występek może zostać popełniony zarówno umyślnie jak i nieumyślnie kiedy ustawa tak stanowi. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii nie przewiduje możliwości popełnienia nieumyślnie czynu zabronionego posiadania narkotyków. Karalne jest wyłącznie umyślne posiadanie narkotyków zarówno w zamiarze bezpośrednim jak i ewentualnym.

Ukarany może zostać ten kto chce popełnić czyn zabroniony (zamiar bezpośredni), a także ten kto przewidując możliwość jego popełnienia, godzi się z tym (zamiar ewentualny).

Pojęcie „chce” wyraża wyłącznie wolę popełnienia czynu zabronionego. Zatem „chcieć” nie oznacza, że ktoś posiada narkotyki i w związku z tym chce być złapany przez Policje. Chodzi tu o ocenę woli (decyzyjności), która łączy się z pełną świadomością (intelekt), że popełniamy czyn zabroniony. Chcemy ten czyn popełnić, czyli więcej niż tylko godzimy się, że go popełnimy.

Przyjrzyj się poniższej sytuacji…

Niedawno poznani znajomi A i B chcieli wyjść w wspólnie do klubu. Zdali sobie sprawę, że mają nie wiele gotówki, więc postanowili wcześniej zaprawić się alkoholem w mieszkaniu B. W toku wspólnych rozmów A zbyt przesadnie gestykulując ręką, strącił ze stołu butelkę z piwem rozlewając je na spodnie. Kolega B zaproponował pożyczyć A własne spodnie. Kiedy znaleźli się w centrum miasta zostali wylegitymowani i przeszukani przez patrol Policji. Podczas kontroli osobistej ujawniono przy A w lewej kieszeni spodni foliowe zawiniątko z zielem konopi. Oczywiście A nie miał pojęcia co znajduje się w kieszeni spodni kolegi.

W tej sytuacji mamy do czynienia z brakiem umyślności. Ten rodzaj posiadania narkotyków nie jest karany.

Inny przykład.

Koleżanki V i Z przebywają w barze. Nagle do V dzwoni jej partner i prosi o 30 minutowe spotkanie na osobności poza barem. Zdenerwowana rozmową telefoniczną zaczyna grzebać w torebce i wyciąga z niej strunowy woreczek z zielono brunatną zawartością, a następnie prosi Z, żeby ta potrzymała go do jej powrotu. Koleżanka Z przyjmuje, że może to być marihuana, nie chce popełnić przestępstwa, ale na to się godzi.

W tej sytuacji mamy do czynienia z zamiarem ewentualnym popełnienia czynu zabronionego posiadania narkotyków, ponieważ Y nie wie do końca co otrzymała od koleżanki jednak domyśla się (bo np. kiedyś już paliła marihuanę), że jest to marihuana i wie, że jej posiadanie jest zabronione.

Przygotowanie do posiadania narkotyków

Przygotowanie do posiadania narkotyków karalne nie jest, ponieważ ustawa narkotykowa tak nie stanowi (zob. 16 § 2 kk). Karalne pozostają wyłącznie przygotowania do przemytu narkotyków oraz handlu narkotykami (zob. 57 upn).

Spójrzmy poniżej.

Student E postanowił urządzić w najbliższym czasie przyjęcie, na którym miał zapalić marihuanę. W tym celu nabył w pobliskim kiosku lufkę, bibułki oraz tytoń. W międzyczasie w sklepie internetowym zamówił młynek do rozdrabniania marihuany.

Chociaż czynił przygotowania do posiadania narkotyków nie będzie karany.

Usiłowanie posiadania narkotyków

Karalne pozostaje jednak usiłowanie posiadania narkotyków oraz nieudolne usiłowanie posiadania narkotyków.

Zobrazujmy to.

Ten sam E po zgromadzeniu środków służących do spożycia marihuany postanowił zakupić u osiedlowego dilera 5 gram narkotyku. Transakcja miała odbyć się na tyłach pobliskiej restauracji.

W czasie spotkania mężczyzna wręczył dilerowi gotówkę. Handlarz poinformował E, że towar dostarczy za chwilę tylko musi udać się do samochodu.

Po chwili mężczyzna wrócił z narkotykami, jednak do transakcji nie doszło ponieważ zza rogu wybiegli funkcjonariusze Policji. Diler wyjaśnił, że chciał sprzedać narkotyki E. Ponadto na zabezpieczonym nagraniu z monitoringu widać, jak E wręcza dilerowi gotówkę.

W tym przypadku E może zostać oskarżony za usiłowanie posiadania narkotyków.

Inna sytuacja.

Nieszczęsny E kiedy indziej postanawia nabyć od dilera 2 gramy kokainy. Po przeprowadzeniu ekspertyzy kryminalistycznej okazuje się, że kokaina jest zwykłą mąką.

W tym przypadku E może zostać oskarżony o nieudolne usiłowanie posiadania kokainy.

Posiadanie konsumenckie oraz posiadanie komercyjne.

Przepis art. 62 upn penalizuje posiadanie narkotyków. Na gruncie prawa karnego czasownik „posiadać” oznacza to samo co w języku potocznym „mieć”.

Posiada się narkotyki niezależnie od tego czy stanowią własność osoby, u której je ujawniono, czy tylko przytrzymywane są chwilowo na życzenie kolegi. W tym drugim przypadku sprawca poniesie odpowiedzialność karną tylko wtedy kiedy wie dokładnie co otrzymał od kolegi.

W literaturze przedmiotu wyróżnia się posiadanie konsumenckie oraz posiadanie komercyjne. Pierwsze jest posiadaniem dla własnych potrzeb w celu niezwłocznego spożycia narkotyku (użycia narkotyku) . Drugie jest posiadaniem dla własnych potrzeb w celu późniejszego spożycia narkotyku, posiadanie w celu poczęstowania (udzielenia narkotyku) innej osoby lub posiadanie w celu dalszej odsprzedaży.

Oba rodzaje posiadania są karalne. Wprowadzenie art. 62a do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii rozwiało wątpliwości odnośnie karania sprawców „właśnie zażywających” narkotyki, czy też mających zamiar je niezwłocznie zażyć. Wcześniej wyrażano stanowiska wskazujące, że posiadanie w celu niezwłocznego spożycia nie jest posiadaniem karanym w myśl art. 62 upn. Obecnie te poglądy straciły swoją aktualność.

Legalne, a nielegalne posiadanie narkotyków

Jak wynika z treści art. 62 upn karalne jest wyłącznie posiadanie narkotyków wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Posiadanie narkotyków jest legalne tylko w określonych przypadkach wskazanych ustawie jednak dotyczy to wyłącznie pewnej kategorii podmiotów, które za przyzwoleniem właściwych organów mogą ich używać w celach medycznych, przemysłowych lub prowadzenia badań, a także w lecznictwie zwierząt.

Szeroko pojęci konsumenci narkotyków nie należą do osób uprawnionych do ich posiadania i używają tych środków w innych celach niż powyżej wymienione.

Czy za posiadanie narkotyków może zostać ukarany współlokator lub domownik kiedy narkotyki do niego nie należą, ale o nich wie?

Posiadanie nie może być utożsamiane ze „znoszeniem”. Sytuacja, kiedy kilka osób połączonych ścisłymi więzami osobistymi (np. rodzinnymi) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i jedna z ich sprowadza (wytwarza) przedmioty, których posiadanie jest prawnie zakazane, a pozostali domownicy znoszą to (tolerują) bez manifestowania fizycznych aktów władania i nie wykazując woli współdecydowania o losach tych przedmiotów, nie jest „posiadaniem” w rozumieniu art. 54 ust. 1 czy art. 62 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Problem ten był przedmiotem rozważań Sądu Apelacyjnego w Łodzi. (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 listopada 2013 r. II AKa 192/13 OSAŁ 2014/1/7, KZS 2014/7-8/131, Prok.i Pr.-wkł. 2015/1-2/36)

Kiedy mamy do czynienia z narkotykiem?

Kolejną rzeczą istotną z punktu widzenia odpowiedzialności karnej za posiadanie narkotyków jest ustalenie, czy w ogóle mamy do czynienie z narkotykiem, czyli środkiem odurzającym lub substancją psychotropową.

Narkotyk musi:

  • przynależeć do grupy związków wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

Konieczne jest:

  • posiadanie ilości pozwalającej na co najmniej jednorazowe użycie, w celu osiągnięcia choćby potencjalnego efektu odurzenia lub innego charakterystycznego efektu dla działania substancji psychotropowej, zdolnej wywołać u człowieka inny skutek niż medyczny.

Nikt nie udzieli jednoznacznej odpowiedzi na pytanie ile można posiadać narkotyków na własny użytek. Nie tylko zdarza się, że sądy wydają orzeczenia rozbieżne w różnych krańcach Polski, ale nawet w ramach jednego województwa, czy też miasta, czego przykładem jest chociażby m. st. Warszawa. Zasadniczo przyjąć trzeba najsurowsze kryterium, czyli że nawet posiadanie marihuany (narkotyku miękkiego) w ilości 0,1 grama może wypełniać znamiona przestępstwa z art. 62 upn.

Odpowiedzialność karna za posiadanie pozostałości narkotyku w woreczku foliowym strunowym lub w postaci osadu na szklanej lufce

W tym kierunku stanowiska są jednolite. Śladowa ilość środka odurzającego, niemierzalna za pomocą wagi analitycznej nie wyczerpuje znamienia posiadania narkotyku. Ponadto taka ilość nie wyczerpuje także znamienia samego środka odurzającego lub substancji psychotropowej, bowiem nie jest w stanie wywołać efektu odurzenia typowego dla danego rodzaju narkotyku.

Wydaje się jednak, że jeżeli u potencjalnego sprawcy ujawniono kilka woreczków z pozostałościami po narkotykach, bądź kilka lufek z osadem marihuany to kiedy łączna ilość tych środków jest w stanie spowodować efekt odurzenia analogicznego jak przy zażyciu marihuany w jej tradycyjnej formie (stanowi tzw. „dawkę progową”), mamy do czynienia z czynem zabronionym nielegalnego posiadaniem narkotyków.

Jak sprawdza się czy dana substancja jest narkotykiem?

Oceny, czy ujawniony przez potencjalnym sprawcy narkotyk jest przedmiotem przestępstwa nielegalnego posiadania narkotyków dokonuje się zasadniczo dwupoziomowo:

  • po pierwsze na etapie postępowania przygotowawczego funkcjonariusz Policji przeprowadza badanie testerem narkotykowym (m. in. Mistral Group 119, PTD 119). W zależności od zabarwienia się testera narkotykowego można otrzymać wynik pozytywny lub negatywny.

  • po drugie powołuje się biegłego z zakresu kryminalistycznych badań chemicznych w celu wydania na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej opinii z zakresu badań chemicznych.

Treść opinii stanowi bardzo wartościowy dowód. Opinia jest bogatsza o tyle, że biegły już nie tylko stwierdza rodzaj substancji i jej wagę, ale także często wskazuje przynależność do określonej grupy związków chemicznych oraz wskazuje ilość porcji handlowych (tzw. działek, porcji dealerskich, dawek ulicznych), czy ilość dawek progowych (możliwość wywołania efektu odurzenia danym środkiem odurzającym lub substancją psychotropową).

Przykład:

W toku czynności przeszukania osoby ujawniono brunatno – zielony susz zawinięty w kartkę papieru złożoną na cztery części. Po przeprowadzeniu badań testerem narkotykowym, a następnie ekspertyzy kryminalistycznej stwierdzono, że ujawniony susz stanowi ziele konopi, innych niż włókniste. Masa brutto ujawnionej substancji wynosi 0,25 gram. Ponadto w opinii biegły specjalista stwierdza, że jest to ilość wystarczająca to spożycia, jednak nie jest to jednak ilość równa lub przekraczająca dawkę progową tj. dawkę zdolna wywołać typowy efekt odurzenia charakterystyczny dla tego środka odurzającego.

W tym przypadku posiadanie 0,25 gram marihuany nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 62 upn, co uniemożliwia przypisanie tej osobie odpowiedzialności karnej. Konkludując moglibyśmy mówić o posiadaniu porcji dealerskiej, bowiem 0,25 gram jest to porcja, która może być przedmiotem obrotu dealerskiego, a także porcja, którą można spożyć, jednak nie możemy już mówić o dawce, bowiem ta porcja wg. opinii biegłego nie jest w stanie wywołać efektu odurzenia typowego dla tego rodzaju narkotyku.

Oczywiście wszystko zależy od konkretnego przypadku, a także osoby sędziego, bowiem opinia biegłego jak każdy inny dowód będzie oceniana przez pryzmat zasad oceny dowodów określonych w art. 7 kpk oraz zasad określonych w 201 kpk.

Coraz częściej w orzeczeniach sądowych pojawiają się sugestie, aby poza elementem jakościowym przy tzw. posiadaniu konsumenckim, bądź komercyjnym ale na własny użytek brać pod uwagę także właściwości samego sprawcy czynu zabronionego tj. czy jest nim osoba uzależniona, czy nie. Osoba uzależniona ma podwyższony próg tolerancji, co powoduje, że z upływem czasu coraz więcej tej substancji jest potrzebne do osiągnięcia efektu odurzenia właściwego tego rodzaju narkotykowi.

Posiadanie narkotyków w znacznej lub nieznacznej ilości

Posiadanie znacznej ilości narkotyków | art. 62 ust. 2 upn

Posiadanie znacznej ilości narkotyków stanowi typ kwalifikowany przestępstwa i zagrożone jest surowszą karą.

Ze znaczną ilością środka odurzającego lub substancji psychotropowej mamy do czynienia kiedy ta ilość pozwala odurzyć co najmniej kilkadziesiąt osób (apelacja warszawska) lub nie mniej niż kilkadziesiąt tysięcy osób (apelacja krakowska) uzależnionych.

Przy ocenie znacznej ilości narkotyków sąd bierze pod uwagę ich:

  • rodzaj (miękkie, twarde),
  • wagę (masa),
  • jakość (toksyczność)

Innymi kryteriami świadczącymi o ilości narkotyków jest cel, w jakim były posiadane, a także stopień uzależnienia sprawcy od tych konkretnych substancji psychoaktywnych lub środków psychotropowych.

Jak już pewnie zauważyłeś, polski ustawodawca nie wprowadził ostrych (liczbowych) granic odróżniających, kiedy mamy do czynienia z ilością nieznaczną, podstawową, czy znaczną.

Posiadanie narkotyków wypadek mniejszej wagi | art. 62 ust. 3 upn

Wypadek mniejszej wagi posiadania narkotyków następuje kiedy okoliczności przedmiotowe takie jak rodzaj, ilość i jakość ujawnionego narkotyku jednoznacznie wskazują, że społeczna szkodliwość czynu jest niższa niż przyjęta dla typu podstawowego tego przestępstwa.

Wypadek mniejszej wagi posiadania narkotyków zachodzi, w szczególności kiedy znamiona przestępstwa przedmiotowo – podmiotowe, cechują się niewysoką społeczną szkodliwością.

Posiadanie nieznacznej ilości narkotyków | art. 62a upn

Posiadanie nieznacznej ilości narkotyków zostało określone w art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W tym trybie istnieje możliwość umorzenia postępowania w sprawie o posiadanie narkotyków nawet przed wszczęciem postępowania przygotowawczego. Warunkiem jest zakwalifikowanie przestępstwa jako wypadku mniejszej wagi lub posiadania zwykłej ilości narkotyków. Sprawca powinien posiadać narkotyki w ilości nieznacznej, przeznaczone na własny użytek. a orzeczenie wobec niego kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu, a także stopień jego społecznej szkodliwości.

Interpretacja tego przepisu pozostawia wiele wątpliwości. Istnieje bowiem pewien nieznany nikomu ustawowy „algorytm”, który wyznacza granice pomiędzy typem podstawowym oraz uprzywilejowanym przestępstwa posiadania narkotyków, a dodatkowo możliwością umorzenia postępowania w oparciu o art. 62a upn, czy też umorzenia postępowania w trybie art. 17 § 1 pkt 3 kpk z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu.

Jak widać w przypadku przestępstwa nielegalnego posiadania narkotyków jak też innych przestępstw narkotykowych duże znaczenie mają wartości ocenne. Każda sprawa jest inna i każda sprawa wymaga indywidualnego podejścia zarówno w zakresie przyjętej taktyki obrony jak i często w zakresie samej polemiki z poglądami wyrażonymi w doktrynie i judykaturze, których jest naprawdę wiele.

Posiadanie narkotyków – jak bronić się?

Jeśli próbujesz bronić się w sprawie o posiadanie narkotyków samodzielnie, pamiętaj o poniżej wymienionych możliwościach.

Posiadanie narkotyków art. 62 ust. 1 upn

Posiadanie znacznej ilości narkotyków art. 62 ust. 2 upn

Posiadanie narkotyków wypadek mniejszej wagi art. 62 ust. 3 upn

posiadanie narkotyków kara kancelaria adwokacka prawo karne warszawa adwokat karnista

Przeczytaj uważnie

Powyższe treści nie stanowią świadczenia pomocy prawnej i nie są poradami prawnymi w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.

Każdy przypadek wymaga odrębnej i szczegółowej analizy. W celu uzyskania porady prawnej dotyczącej konkretnego stanu faktycznego zachęcam do kontaktu telefonicznego.

Adwokat Prawo Karne Warszawa | 29 czerwca 2020 | Kategoria | Komentarze

  • Ostatnie wpisy